İki mekan düşünün. Birincisi kişi başı 700 TL diyor, ikincisi 1.050 TL. Arada %50 fark var gibi görünüyor. Düğün bittiğinde ödediğiniz toplam neredeyse aynı çıkıyor — hatta bazen ucuz görünen daha pahalıya geliyor.
Sebep basit: "kişi başı fiyat" standart bir ölçü birimi değil. Her mekan bu rakamın içine farklı şeyler koyuyor. Bu yazı, o rakamın içinde ne olduğunu ve dışında ne kaldığını açıyor.
"Kişi başı" fiyatın anatomisi
Mekanın size söylediği rakam üç ana maliyetin üstüne kâr marjı eklenerek oluşuyor:
- Menü maliyeti — yemek, içecek, servis malzemesi
- Servis personeli — garson, şef, bulaşık, vale
- Mekan payı — kira veya amortisman, elektrik, ısıtma-soğutma, temizlik
Buraya kadar her mekan aynı. Fark, bu üçünün dışında kalan her şeyin nereye yazıldığında başlıyor. Bazı mekanlar ses sistemini mekan payına dahil eder, bazıları ayrı fatura eder. İkisi de yanlış değil — ama siz karşılaştırırken aynı şeyi karşılaştırdığınızı sanıyorsunuz.
Faturaya sonradan eklenebilen kalemler
Aşağıdaki tablo, Türkiye'de düğün faturalarında en sık ayrı kalem olarak çıkan maliyetleri gösteriyor. Hepsi her mekanda çıkmaz; amacı teklif isterken hangilerini soracağınızı bilmeniz.
| Kalem | Nasıl fiyatlanır | Sık çıktığı yer |
|---|---|---|
| Servis ücreti yüzdesi | Toplam üzerinden % | Otel, balo salonu |
| KDV | Toplam üzerinden % | Her yerde |
| Garanti kişi sayısı farkı | Kişi başı × eksik kişi | Her yerde |
| Sahne, ses ve ışık | Sabit | Kır bahçesi, davet evi |
| DJ veya orkestra | Sabit | Her yerde |
| Jeneratör | Sabit | Kır bahçesi, açık alan |
| LED ekran | Sabit | Balo salonu, kurumsal |
| Masa tekstili, sandalye giydirme | Kişi başı veya sabit | Düğün salonu |
| Çiçek ve masa süslemesi | Masa başı | Her yerde |
| Nikah alanı düzenlemesi | Sabit | Kır bahçesi, otel |
| Vale | Araç başı veya sabit | Otel, şehir içi salon |
| Güvenlik | Kişi veya saat başı | Büyük organizasyon |
| Fazla mesai | Saat başı | Her yerde |
| Dış tedarikçi giriş bedeli | Tedarikçi başı | Otel, balo salonu |
| Şişe açma ücreti | Şişe başı | Alkol getirilen mekanlar |
| Çocuk menüsü ve bebek sandalyesi | Kişi başı | Her yerde |
| Gelin–damat odası | Sabit | Düğün salonu |
| Havai fişek izni ve uygulaması | Sabit | Kır bahçesi, yalı |
Teklif isterken bu listeyi tek tek sormanız gerekmiyor. Tek bir cümle yeterli: *"Kişi başı fiyata dahil olmayan, faturaya sonradan eklenebilecek tüm kalemleri yazılı olarak paylaşır mısınız?"*
Garanti kişi sayısı: en pahalı sürpriz
Bu, bütçeyi en çok sarsan ve en az anlaşılan kalem.
Mekan, belirli bir kişi sayısı üzerinden rezervasyon yapar. Düğüne daha az kişi gelse bile o sayı üzerinden ödeme yaparsınız.
Örnek: 200 kişi taahhüt ettiniz, kişi başı 900 TL. Düğün günü 170 kişi geldi.
- Ödediğiniz: 200 × 900 = 180.000 TL
- Ağırladığınız: 170 kişi
- Boşa giden: 27.000 TL
- Gerçek kişi başınız: 180.000 ÷ 170 = 1.059 TL
Yazılı fiyat 900 TL'ydi, gerçek fiyat 1.059 TL oldu. Üstelik hiçbir mekan size yalan söylemedi.
Korunma yöntemi: Taahhüdü gerçekçi alt sınırdan verin. Davetli listeniz 220 kişiyse ve katılım oranınızın %80 olacağını tahmin ediyorsanız, 200 değil 170 taahhüt edin. Karşılığında sözleşmeye şu hakkı yazdırın: *"Düğün tarihinden 7 gün öncesine kadar kişi sayısını yukarı yönlü güncelleme hakkı."* Mekanlar bunu genelde kabul eder, çünkü yukarı yönlü değişiklik onların da lehine.
İki teklif, aynı düğün: 180 kişilik gerçek hesap
Aynı düğün için iki farklı teklif. Senaryo A ucuz görünüyor, senaryo B pahalı.
| Mekan A | Mekan B | |
|---|---|---|
| Yazılı kişi başı | 700 TL | 1.050 TL |
| Garanti kişi | 180 | 180 |
| Menü ve servis | dahil | dahil |
| Ses sistemi ve sahne | 18.000 TL | dahil |
| Masa süsleme | 12.000 TL | dahil |
| Nikah alanı | 8.000 TL | dahil |
| Dış fotoğrafçı bedeli | 6.000 TL | dahil |
| Fazla mesai (1 saat) | 9.000 TL | dahil |
| Ara toplam | 126.000 + 53.000 | 189.000 |
| Gerçek toplam | 179.000 TL | 189.000 TL |
| Gerçek kişi başı | 994 TL | 1.050 TL |
Aradaki fark başta %50 görünüyordu, gerçekte %6. Üstelik Mekan A'da beş ayrı tedarikçiyle siz uğraşacaksınız, Mekan B'de tek muhatap var.
Bu tablo hangisinin daha iyi olduğunu söylemiyor — bazen A gerçekten daha uygun çıkar. Söylediği şey şu: karşılaştırmayı yazılı kişi başı fiyat üzerinden yapmak yanıltıcı.
Alkol: fiyatı en çok değiştiren tek kalem
Türkiye'de düğün bütçesinde alkol kararı, mekan kararından sonraki en büyük kalem. Üç model var:
Limitli paket. Belirli saat veya şişe sınırına kadar servis. Sınır dolunca ya servis durur ya ek ücret başlar. Sözleşmede sınırın ne olduğu net yazmalı.
Limitsiz paket. Kişi başı fiyata eklenen sabit bir tutar. Öngörülebilir ama davetli profiliniz az içiyorsa pahalıya gelir.
Kendi alkolünüzü getirme. Mekan şişe başına "açma ücreti" alır. Toptan alım avantajınız varsa en ucuz model olabilir; açma ücretini hesaba katmadan karar vermeyin.
Alkolsüz düğün yapacaksanız, bunu baştan söyleyin — kişi başı fiyat ciddi oranda düşer ve bazı mekanlar alkolsüz organizasyona ayrı paket uygular.
Türkiye'ye özgü üç kalem
Takı merasimi. Takı sayımı ve güvenliği için personel desteği bazı mekanlarda ücretli. Sorun.
Nikah. Nikahın mekanda kıyılması belediyeye bağlı ve çoğu zaman mekanın değil sizin halledeceğiniz bir süreç. Mekanın "nikah alanı" ücreti ile belediyenin nikah ücreti ayrı şeyler.
Son hafta artışı. Türkiye'de davetli sayısı son hafta büyüme eğilimi gösteriyor — uzak akraba, iş çevresi, davetlilerin yanında getirdiği kişiler. Garanti kişi sayısını belirlerken bu ihtimali hesaba katın; yukarı esneme hakkı tam da bu yüzden değerli.
Kendi hesabınızı yapın
Aşağıdaki şablonu her teklif için ayrı doldurun:
```
(garanti kişi sayısı × kişi başı fiyat) = ____
+ sabit ekstralar toplamı = ____
+ (saatlik ekstralar × tahmini saat) = ____
+ yüzde bazlı ekstralar (servis, KDV) = ____
─────────────────────────────────────────────
GERÇEK TOPLAM = ____
GERÇEK TOPLAM ÷ beklenen gerçek davetli = GERÇEK KİŞİ BAŞI
```
Karşılaştırmayı yalnızca son satır üzerinden yapın.
Teklifleri yan yana koyup aynı birime indirmenin pratik yolunu Düğün Mekanından Teklif Nasıl İstenir yazısındaki karşılaştırma tablosunda bulabilirsiniz. Genel bütçe dağılımı içinse Düğün Bütçesi ve Maliyeti yazısına bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Kişi başı fiyata KDV dahil mi?
Mekana göre değişiyor ve bu yüzden mutlaka sorulması gereken bir soru. Bazı mekanlar KDV dahil fiyat verir, bazıları hariç. İki mekanı karşılaştırırken biri dahil diğeri hariç fiyat vermişse, karşılaştırmanız baştan hatalı olur.
Garanti kişi sayısının altında kalırsak ne olur?
Taahhüt ettiğiniz sayı üzerinden ödeme yaparsınız. Gelmeyenler için para iadesi yapılmaz. Bu yüzden taahhüdü gerçekçi alt sınırdan vermek ve sözleşmeye yukarı yönlü güncelleme hakkı eklemek önemli.
Dışarıdan fotoğrafçı getirmek neden ücretli?
Mekanlar genellikle anlaşmalı tedarikçilerinden komisyon alır. Siz kendi tedarikçinizi getirdiğinizde bu geliri kaybederler ve farkı "dış tedarikçi giriş bedeli" olarak yansıtırlar. Bu ücret pazarlığa açıktır, özellikle paketin tamamını onlardan almıyorsanız.
Fiyat teklifi ne kadar süre geçerli olur?
Yaygın uygulama 15–30 gün. Teklifte geçerlilik süresi yazılı değilse mutlaka yazdırın. Özellikle sezon başında alınan tekliflerde, karar süreciniz uzarsa fiyat güncellenebilir.
"Her şey dahil" teklifi almak her zaman daha mı iyi?
Her zaman değil. "Her şey dahil" paketler öngörülebilir ve tek muhatap avantajı sağlar, ama kullanmayacağınız hizmetleri de ödersiniz. Kendi fotoğrafçınız ve DJ'iniz varsa, ayrıştırılmış teklif daha uygun olabilir. Karar, her iki teklifi de gerçek kişi başına indirdikten sonra verilmeli.